Czy kobietę w ciąży można zwolnić w 2025 roku?

Spis treści

• Ochrona pracy w ciąży
• Wyjątki od zakazu zwolnienia
• Prawa kobiet w ciąży na różnych typach umów

W 2025 r. przepisy chroniące ciężarne pracownice utrzymują rygorystyczny charakter i służą zapewnieniu stabilizacji zatrudnienia przyszłym matkom. Co do zasady zatrudniający nie może rozwiązać umowy o pracę z kobietą w ciąży, co gwarantuje jej uprawnienia w tym wyjątkowym czasie, a ochrona pracy w ciąży pozostaje szeroka i jednoznaczna.

Ochrona pracy w ciąży

Na mocy art. 177 Kodeksu pracy ochrona stosunku pracy zaczyna się po potwierdzeniu i udokumentowaniu ciąży. Pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć ani rozwiązać umowy z ciężarną, jak również podejmować czynności zmierzających do takiego zakończenia zatrudnienia. Zakaz rozciąga się także na wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy. Zabezpieczenie to obowiązuje nie tylko w czasie ciąży, lecz także podczas urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i wychowawczego.

Przeczytaj również: Czy pracodawca może zwolnić kobietę w ciąży

Jeżeli kobieta pracuje na czas określony lub na okres próbny dłuższy niż miesiąc, a termin zakończenia przypada po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa ulega przedłużeniu do dnia porodu. Wyjątek stanowią umowy na zastępstwo oraz krótkie okresy próbne; w tych sytuacjach kontynuacja kontraktu nie jest wymagana. Przedłużenie następuje z mocy prawa i nie wymaga aneksu, choć warto uzyskać pisemne potwierdzenie od pracodawcy.

Przeczytaj również: Kiedy można zwolnić kobietę w ciąży w 2025 roku?

Wyjątki od zakazu zwolnienia

Mimo silnej ochrony przewidziano nieliczne wyjątki, w których dopuszczalne jest zwolnienie pracownicy w ciąży. Przede wszystkim chodzi o ogłoszenie upadłości albo likwidację pracodawcy; wtedy rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić po dopełnieniu wymaganych procedur, w tym konsultacji z reprezentującą pracownicę organizacją związkową, jeżeli taka działa u danego pracodawcy. Drugą grupę wyjątków stanowi rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy, obejmujące ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków, popełnienie przestępstwa lub utratę niezbędnych uprawnień.

Przeczytaj również: Czy można zwolnić kobietę w ciąży?

W przypadku trybu natychmiastowego, gdy działa związek zawodowy, wymagana jest jego zgoda na rozwiązanie umowy. Ponadto, jeśli w okresie wypowiedzenia kobieta była już w ciąży lub przedstawi zaświadczenie potwierdzające ten stan, wypowiedzenie jest bezskuteczne i należy je wycofać; w praktyce zwolnienie w ciąży może nastąpić wyłącznie w ściśle określonych ustawowo okolicznościach. Pracodawca powinien każdorazowo wskazać przyczynę zakończenia zatrudnienia na piśmie i doręczyć ją pracownicy.

Prawa kobiet w ciąży na różnych typach umów

Warto pamiętać, że zakaz wypowiadania dotyczy wyłącznie umów o pracę. Osoby wykonujące obowiązki na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak zlecenie czy dzieło, nie korzystają z takiej osłony i ich zobowiązania mogą być rozwiązane na ogólnych zasadach. Kluczowe jest więc właściwe ustalenie podstawy zatrudnienia oraz niezwłoczne przedstawienie dokumentu potwierdzającego ciążę; niezależnie od rodzaju umowy obowiązują jednak zasady BHP i ograniczenia dotyczące prac wzbronionych ciężarnym.

Prawa kobiet w ciąży obejmują także świadczenia związane z niezdolnością do pracy: przysługuje do 270 dni zwolnienia lekarskiego, za które wypłacane jest 100% podstawy wymiaru zasiłku, a ponadto zwolnienia na badania lekarskie przeprowadzane w godzinach pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zabroniona jest praca w porze nocnej oraz w nadgodzinach, a przy pracach uciążliwych lub szkodliwych pracodawca ma obowiązek przenieść pracownicę na inne stanowisko. Jeżeli nie ma takiej możliwości, należy zwolnić ją z określonych obowiązków z zachowaniem dotychczasowej pensji. W razie bezprawnego zakończenia zatrudnienia pracownica może dochodzić roszczeń przed sądem pracy oraz zgłosić naruszenia do Państwowej Inspekcji Pracy.