Praca w ciąży do kiedy jest możliwa zgodnie z prawem

Spis treści

• Ochrona pracownic w ciąży
• Warunki pracy w ciąży
• Prawa do zwolnienia lekarskiego i zasiłków

Praca w ciąży została uregulowana w Kodeksie pracy, który precyzyjnie opisuje zasady zatrudniania kobiet w tym wyjątkowym czasie. Zatrudnione oczekujące dziecka korzystają z daleko idącej ochrony, mającej zapewnić bezpieczeństwo oraz właściwe warunki w miejscu pracy. Podstawowe prawa ciężarnych wynikają bezpośrednio z przepisów i obowiązują każdego pracodawcę.

Ochrona pracownic w ciąży

Od chwili potwierdzenia ciąży zaświadczeniem lekarskim pracownica zyskuje szczególną ochronę stosunku pracy. Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę, z wyjątkiem sytuacji najpoważniejszych naruszeń obowiązków pracowniczych (gdy możliwe jest rozwiązanie bez wypowiedzenia) albo w razie likwidacji lub upadłości pracodawcy. Ochrona ta trwa także podczas urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego oraz wychowawczego.

Przeczytaj również: Do kiedy można pracować w ciąży?

W przypadku umów terminowych, które miałyby wygasnąć po upływie trzeciego miesiąca ciąży, co do zasady następuje ich przedłużenie do dnia porodu. Dotyczy to również umowy na okres próbny dłuższy niż miesiąc; wyjątkiem jest umowa na zastępstwo. Dzięki temu zachowana zostaje ciągłość zatrudnienia oraz prawo do świadczeń, w tym do zasiłku macierzyńskiego, nawet gdy konieczne było wcześniejsze zakończenie pracy z przyczyn zdrowotnych.

Przeczytaj również: Czy pracodawca może zwolnić kobietę w ciąży przed 12 tygodniem?

Warunki pracy w ciąży

Kodeks pracy zakazuje zatrudniania ciężarnych w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej. Bez zgody zainteresowanej nie wolno jej także delegować poza stałe miejsce wykonywania obowiązków. Pracodawca ma ponadto obowiązek dostosować stanowisko do potrzeb zdrowotnych przyszłej mamy albo przenieść ją na inne, jeżeli dotychczasowe nie spełnia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy. Gdy charakter zadań wiąże się z długotrwałym pozostawaniem w jednej pozycji, należy wprowadzić częstsze przerwy, ograniczyć dźwiganie ładunków oraz zapewnić możliwość zmiany trybu pracy.

Przeczytaj również: Czy pracodawca może zwolnić kobietę w ciąży

• Zakaz pracy w systemie przerywanego czasu pracy bez uprzedniej zgody.
• Zakaz wykonywania prac uciążliwych, niebezpiecznych oraz szkodliwych dla zdrowia.
• Obowiązek dostosowania stanowiska pracy albo przeniesienia na inne.
• Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem wynagrodzenia, jeżeli brak jest bezpiecznego stanowiska.

Prawa do zwolnienia lekarskiego i zasiłków

W każdym okresie ciąży można skorzystać ze zwolnienia lekarskiego z przyczyn medycznych; w razie potrzeby lekarz wystawia także zwolnienie w ciąży. W takim przypadku przysługuje zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy wymiaru, a kod ciąży na zaświadczeniu powoduje wypłatę pełnej stawki przez cały okres niezdolności do pracy. Po porodzie przysługuje zasiłek macierzyński, również wtedy, gdy umowę przedłużono tylko do dnia porodu.

Można kontynuować pracę aż do rozwiązania, o ile stan zdrowia na to pozwala, a warunki są bezpieczne. Należy zapewnić dodatkowe przerwy przy długotrwałym staniu oraz podczas pracy przy komputerze (m. in. przerwa co 50 minut, wliczana do czasu pracy). Pracownica nie powinna pozostawać w pozycji stojącej dłużej niż 3 godziny łącznie w ciągu zmiany, a jednorazowe stanie nie może trwać dłużej niż 15 minut bez przerwy. W razie potrzeby lekarz może zarekomendować zmianę obowiązków, ograniczenie wysiłku albo oddelegowanie do lżejszych zadań.